Συμπαραγωγή (ΣΗΘΥΑ) στην Ελλάδα: απομακρυσμένη παρακολούθηση και λειτουργία με βάση την αγορά

Απομακρυσμένη παρακολούθηση σημαίνει ότι τα δεδομένα της μηχανής σας (ισχύς, θερμότητα, καύσιμο, σφάλματα) φεύγουν σε πραγματικό χρόνο από το ερμάριο ελέγχου προς ένα κεντρικό σύστημα· dispatch με βάση την αγορά σημαίνει ότι η μονάδα δεν τρέχει «όσο περισσότερο γίνεται», αλλά τις ώρες που η τιμή του ρεύματος καλύπτει το κόστος αερίου και CO₂. Παρακάτω θα βρείτε τι ακριβώς κάνουν αυτά τα δύο, τα βήματα υλοποίησης, τα σήματα που πρέπει να καταγράφετε και το ελληνικό ρυθμιστικό πλαίσιο (ΔΑΠΕΕΠ, ΔΕΔΔΗΕ/ΑΔΜΗΕ, ΡΑΑΕΥ, EnEx).

Η τηλεπαρακολούθηση είναι διάγνωση: διαβάζετε συνεχώς από τη ΜΕΚ και τον πίνακα (ηλεκτρική ισχύ, θερμική ισχύ, κατανάλωση αερίου, θερμοκρασίες, ώρες λειτουργίας, εκκινήσεις, alarms) και βλέπετε αμέσως αν πέφτει ο βαθμός απόδοσης ή αν η μονάδα κάνει «κοντά» ξεκινήματα-σβησίματα. Ο dispatch με βάση την αγορά είναι απόφαση: με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (EnEx), το κόστος αερίου και το κόστος δικαιωμάτων CO₂, ορίζετε τις ώρες που η παραγωγή είναι κερδοφόρα και όχι απλώς τεχνικά εφικτή. Χωρίς το πρώτο δεν μπορείτε να κάνετε αξιόπιστα το δεύτερο: αν δεν ξέρετε τον πραγματικό ηλεκτρικό βαθμό απόδοσης της μηχανής σήμερα, το όριο κερδοφορίας που υπολογίζετε είναι εικασία.

1) Καταγράψτε τι μιλάει η μονάδα σας: οι περισσότεροι ελεγκτές ΜΕΚ (Jenbacher, MWM, MAN, Caterpillar, 2G κ.ά.) και οι μετρητές δικτύου δίνουν Modbus TCP/RTU ή OPC UA. 2) Τοποθετήστε μια βιομηχανική πύλη (gateway/datalogger) στον πίνακα, με απομονωμένο δίκτυο και VPN — όχι απευθείας έκθεση του PLC στο Internet. 3) Ορίστε ρυθμό δειγματοληψίας: 1–5 λεπτά για τεχνική διάγνωση, τιμές ανά περίοδο εκκαθάρισης για την οικονομική αξιολόγηση. 4) Συγχρονίστε τη μέτρηση με τον μετρητή του ΔΕΔΔΗΕ ή του ΑΔΜΗΕ, ώστε τα δικά σας δεδομένα να συμφωνούν με αυτά που τιμολογούνται. 5) Συνδέστε τιμές αγοράς (ΗΕΠ/ενδοημερήσια) και το κόστος καυσίμου σας στο ίδιο ταμπλό. 6) Μεταφράστε το αποτέλεσμα σε πρόγραμμα λειτουργίας — χειροκίνητα στην αρχή, αυτόματα (setpoint/enable σήμα προς τον ελεγκτή) μόνο αφού έχετε δει ότι το μοντέλο συμπεριφέρεται σωστά για μερικές εβδομάδες.

Ηλεκτρικά: ενεργός ισχύς (kW), άεργος ισχύς (kvar), cosφ, τάση/ρεύμα ανά φάση, ενέργεια έγχυσης και ενέργεια ιδιοκατανάλωσης χωριστά. Θερμικά: θερμική ισχύς (kW), θερμοκρασία προσαγωγής/επιστροφής, παροχή, στάθμη/θερμοκρασίες δοχείου αδρανείας, ώρες λειτουργίας του εφεδρικού λέβητα (αν ανάβει συχνά ο λέβητας ενώ η ΜΕΚ είναι σβηστή, χάνετε χρήματα δύο φορές). Καύσιμο: κατανάλωση φυσικού αερίου ή βιοαερίου (Nm³/h) και σύσταση/θερμογόνος δύναμη όπου μετράται. Κατάσταση: εκκινήσεις ανά ημέρα, alarms, διαθεσιμότητα, ώρες έως το επόμενο σέρβις. Από αυτά υπολογίζετε ηλεκτρικό και θερμικό βαθμό απόδοσης και εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας (PES) — το μέγεθος που κρίνει αν η μονάδα παραμένει «υψηλής απόδοσης» κατά την ευρωπαϊκή οδηγία ενεργειακής απόδοσης.

Ο κανόνας απόφασης είναι απλός: παράγετε όταν η αξία του παραγόμενου ρεύματος (τιμή αγοράς για την έγχυση ή αποφευγόμενο κόστος προμήθειας για την ιδιοκατανάλωση — που είναι σχεδόν πάντα υψηλότερο, γιατί γλιτώνετε και χρεώσεις δικτύου) υπερβαίνει το κόστος αερίου διαιρεμένο με τον ηλεκτρικό βαθμό απόδοσης, συν το κόστος CO₂, συν το κόστος συντήρησης ανά kWh, μείον την αξία της θερμότητας που πράγματι αξιοποιείτε. Η θερμότητα είναι το κλειδί για την ευελιξία: ένα επαρκώς μεγάλο δοχείο αδρανείας σας επιτρέπει να «φορτώσετε» θερμότητα στις ακριβές ώρες ρεύματος και να σβήσετε τη μηχανή στις φθηνές, χωρίς να κρυώσει το κτίριο ή η διεργασία. Προσοχή στους περιορισμούς της μηχανής: ελάχιστος χρόνος λειτουργίας, ελάχιστο φορτίο και κόστος εκκίνησης — ένας «κερδοφόρος» δίωρος κύκλος μπορεί να είναι ζημιογόνος αν προκαλεί τρεις επιπλέον εκκινήσεις την ημέρα.

Στην Ελλάδα η ΣΗΘΥΑ (Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης) υποστηρίζεται με Λειτουργική Ενίσχυση μέσω του ΔΑΠΕΕΠ, στο πλαίσιο του Ν. 4414/2016: υπάρχουν συμβάσεις σταθερής τιμής (ΣΕΣΤ) και συμβάσεις διαφορικής προσαύξησης (ΣΕΔΠ, sliding premium). Ποια από τις δύο έχετε καθορίζει πόσο ελεύθερα μπορείτε να «κυνηγάτε» τιμές — σε καθεστώς premium η τιμή της αγοράς περνάει άμεσα στο αποτέλεσμά σας, σε σταθερή τιμή το κίνητρο για ωριαία βελτιστοποίηση είναι μικρότερο. Ελέγξτε τη σύμβασή σας πριν αλλάξετε τρόπο λειτουργίας. Για συμμετοχή στις αγορές του EnEx και για την ευθύνη εξισορρόπησης οι περισσότεροι μικροί και μεσαίοι παραγωγοί εκπροσωπούνται από ΦΟΣΕ (Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης / aggregator). Σύνδεση και μέτρηση: ΔΕΔΔΗΕ για δίκτυο διανομής, ΑΔΜΗΕ για μεταφορά· ρυθμιστική αρχή είναι η ΡΑΑΕΥ· το αέριο φτάνει μέσω του συστήματος του ΔΕΣΦΑ, με τιμές συνήθως συνδεδεμένες με τον ευρωπαϊκό δείκτη TTF.

Πρώτο: μέτρηση μόνο του ρεύματος. Χωρίς θερμική μέτρηση δεν ξέρετε αν πετάτε θερμότητα στον αέρα — και τότε η μονάδα δεν είναι πραγματικά υψηλής απόδοσης. Δεύτερο: σύγκριση με τα δεδομένα του κατασκευαστή αντί με τη δική σας γραμμή βάσης· ο βαθμός απόδοσης πέφτει σταδιακά (φίλτρα, εναλλάκτης, ρύθμιση μίγματος) και μόνο η δική σας ιστορική καμπύλη το δείχνει. Τρίτο: αυτοματοποίηση του dispatch πριν επαληθευτεί το οικονομικό μοντέλο. Τέταρτο: αγνόηση της ιδιοκατανάλωσης — συχνά η μεγαλύτερη αξία δεν είναι η πώληση στην αγορά αλλά το ρεύμα που δεν αγοράζετε. Πέμπτο: δίκτυο χωρίς ασφάλεια — απομακρυσμένη πρόσβαση σε ελεγκτή ΜΕΚ πρέπει να γίνεται μέσω VPN, με ξεχωριστούς λογαριασμούς και δικαίωμα εγγραφής μόνο εκεί που χρειάζεται πραγματικά.

The Stromfee BESS system — connected

Live prices & arbitrage · stromfee.aiCharge DirectorAutomixerBESS EngineerPV WatcherAcademy